Kalendarium: 4 lipca 1941 r. Niemcy rozstrzelali we Lwowie 22 profesorów lwowskich uczelni i członków ich rodzin. Wśród 40 ofiar tej zbrodni był m.in. Tadeusz Boy-Żeleński. - Internetowy Portal Informacyjny Mieszkańców Miasta i Gminy Busko-Zdrój

Kalendarium: 4 lipca 1941 r. Niemcy rozstrzelali we Lwowie 22 profesorów lwowskich uczelni i członków ich rodzin. Wśród 40 ofiar tej zbrodni był m.in. Tadeusz Boy-Żeleński.

4 lipca 2019 | Dzieje.pl 04.07.2017 / Jarosław Kruk 04.07.2019 | | 0 komentarzy

4 lipca 1941 r. Niemcy rozstrzelali na Wzgórzach Wuleckich we Lwowie 22 profesorów lwowskich uczelni, członków ich rodzin oraz osoby, które przebywały z nimi w chwili aresztowania. Wśród 40 ofiar tej zbrodni był m.in. Tadeusz Boy-Żeleński.

Wystawa Instytutu Pamięci Narodowej „Kaźń profesorów lwowskich. Wzgórza Wuleckie, 1941”

Po ataku Niemiec na ZSRS 22 czerwca 1941 r. i po zajęciu okupowanych dotąd przez Sowietów wschodnich ziem II Rzeczypospolitej, działalność na tych terenach rozpoczęły specjalne grupy operacyjne niemieckiej Policji Bezpieczeństwa i Służby Bezpieczeństwa.

Operowały one na zapleczu regularnych oddziałów Wehrmachtu i odpowiadały za eliminację osób, które – w ujęciu nazistów – uchodziły za niebezpieczne, m.in. przedstawicieli polskich elit.

Po wkroczeniu wojsk niemieckich do Lwowa 30 czerwca 1941 r., Niemcy przystąpili natychmiast do systematycznej eliminacji polskiego „elementu przywódczego”, do którego zaliczano m.in. intelektualistów.

Późnym wieczorem 3 lipca 1941 r. SS, Gestapo i Żandarmeria Polowa wtargnęły do domów polskich profesorów. Niemcy mieli listy proskrypcyjne stworzone przez byłych studentów związanych z Organizacją Ukraińskich Nacjonalistów. Wykazy nazwisk były jednak zdezaktualizowane, co sprawiło, że w ręce oprawców trafiały osoby, które nie figurowały na liście. Ponadto część uczonych, których Niemcy planowali schwytać, w chwili aresztowań już nie żyła. Podczas akcji posuwano się do aktów grabieży i wandalizmu.

Aresztowani naukowcy byli pracownikami trzech lwowskich uczelni: Uniwersytetu Jana Kazimierza, Politechniki Lwowskiej oraz Akademii Medycyny Weterynaryjnej.

W nocy zostali oni przewiezieni do Bursy Abrahamowicza, gdzie mieściła się tymczasowa siedziba Gestapo.

Relację z tamtych wydarzeń pozostawił prof. Franciszek Gror, jedna z nielicznych osób …. – cały artykuł na źródłowej stronie Dzieje.pl – po kliknięciu na link

Po przesłuchaniu zatrzymanych, 4 lipca 1941 r. we wczesnych godzinach rannych przetransportowano ich na miejsce kaźni, którym okazały się Wzgórza Wuleckie.

Polaków rozstrzeliwał specjalny oddział Einsatzkommando. Egzekucję nadzorował SS-Brigadefuehrer Eberhard Schoengarth. Wzięli w niej udział jego bliscy współpracownicy: Heinz Heim, Hans Krueger, Walter Kutschmann, Kurt Stawizki, Felix Landau oraz współpracujący z nazistami Holender, Pieter Nikolaas Menten.

Od niemieckich kul zginęło wówczas 40 osób, wśród nich m.in. profesorowie:

– Antoni Cieszyński – (ur. 31 maja 1882 roku w Oleśnicy, zm. 3/4 lipca 1941 roku we Lwowie) – polski profesor stomatologii, twórca stomatologii polskiej i jeden z jej światowych pionierów.

– Władysław Dobrzaniecki – (ur. 24 września 1897[1] w Zielińcach koło Borszczowa, zm. 4 lipca 1941[2] we Lwowie) – polski lekarz pediatra, prekursor polskiej chirurgiiplastycznej, obrońca Lwowa.

– Jan Grek – (ur. 
10 stycznia 1875, zm. z 3/4 lipca 1941 we Lwowie) – polski lekarz internista, specjalista w zakresie histologiipatologii i terapii chorób wewnętrznych.

– Jerzy Grzędzielski – (ur. 17 maja 1901, zm. 3/4 lipca 1941 we Lwowie) – polski doktor medycyny, docent kliniki okulistycznej Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie.

Edward Hamerski – (ur. 1897 we Lwowie, zm. 3/4 lipca 1941 we Lwowie) – polski lekarz weterynarii, profesor Akademii Medycyny Weterynaryjnej we Lwowie.

Henryk Hilarowicz – ur. 22 sierpnia 1890 w Warszawie, zm. 3 lipca/4 lipca 1941 we Lwowie) – polski chirurg, profesor Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie

Włodzimierz Krukowski – ur. 19 września 1887 w Radomiu, zm. 3/4 lipca 1941 we Lwowie) – polski uczony, inżynier elektryk, profesor Politechniki Lwowskiej.

Roman Longchamps de Berier – ur. 9 sierpnia 1883 we Lwowie, zm. 4 lipca 1941 tamże) – polski prawnik cywilista, członek Komisji Kodyfikacyjnej RP, ostatni rektor Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie.

Antoni Łomnicki – (ur. 17 stycznia 1881 we Lwowie, zm. 3/4 lipca 1941 tamże) – polski matematyk, doktor filozofii, współtwórca lwowskiej szkoły matematycznej

Witold Nowicki,
Tadeusz Ostrowski,
Stanisław Piłat,
Stanisław Progulski,
Roman Rencki,
Włodzimierz Sieradzki,
Adam Sołowij,
Włodzimierz Stożek,
– Kazimierz Vetulani,
Kasper Weigel,
Roman Witkiewicz
– Tadeusz Boy-Żeleński.

Świadek egzekucji inż. Karol Cieszkowski wspominał: „Mniej więcej w połowie zbocza zobaczyłem … – cały artykuł na źródłowej stronie Dzieje.pl – po kliknięciu na link

Niemcy nie poprzestali na zbrodni dokonanej 4 lipca 1941 r. Prawdopodobnie następnego dnia zamordowali doc. Stanisława Mączewskiego. Z kolei 11 lipca ujęli pracowników naukowych Akademii Handlu Zagranicznego Henryka Korowicza i Stanisława Ruziewicza. Obaj profesorowie stracili życie następnego dnia.

Kolejną ofiarą nazistów był b. premier II Rzeczypospolitej prof. Kazimierz Bartel z Politechniki Lwowskiej, którego rozstrzelano 26 lipca.

Zamordowani Polacy nie doczekali się godnego pochówku. W październiku 1943 r. ich zwłoki zostały odkopane, a następnie spalone w pobliskim Lesie Krzywczyckim, przez co ślady zbrodni uległy zatarciu.

Sprawców zbrodni nie udało się osądzić, choć… – cały artykuł na źródłowej stronie Dzieje.pl – po kliknięciu na link

 

8  Wikipedia: – Mord profesorów lwowskich

 

◙ Podobne informacje:

 

Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii. Za wypowiedzi naruszające prawo lub chronione prawem dobra osób trzecich grozi odpowiedzialność karna lub cywilna.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Masz pytania? Napisz do nas: redakcja@infobusko.pl