Kalendarium: 14 stycznia 1887 r. urodził się matematyczny geniusz, wynalazca pierwowzoru tomografu, Hugo Steinhaus - Internetowy Portal Informacyjny Mieszkańców Miasta i Gminy Busko-Zdrój

Kalendarium: 14 stycznia 1887 r. urodził się matematyczny geniusz, wynalazca pierwowzoru tomografu, Hugo Steinhaus

14 stycznia 2020 | Polskie Radio 24 14.01.2020 / Jarosław Kruk 14.01.2020 | | 4 komentarze

To był jeden z 10 najwybitniejszych matematyków na świecie, a do tego człowiek renesansowy, o szerokich zainteresowaniach – mówiła w Polskim Radiu Ruta Czaplińska, sekretarka profesora od 1957 do 1972 roku.informuje Polskie Radio 24

– Prof. Edward Marczewski, prof. Bronisław Knaster, prof. Władysław Ślebodziński i prof. Hugo Steinhaus – to była wielka czwórka, od której się zaczęła matematyka wrocławska. Dla nas, pierwszych adeptów tych profesorów, każdy z nich był trochę jak Pan Bóg – podziwialiśmy, czciliśmy, szanowaliśmy – mówił prof. Roman Duda, rektor Uniwersytetu Wrocławskiego w latach 1995-1999. – Mój pierwszy z nim kontakt to były wykłady. Lubił wykładać, robił to świetnie i można się było od niego dużo nauczyć.

Widział świat w matematycznych wzorach

W 1948 roku na ogólnopolskich zjeździe matematyków wygłosił referat „Drogi matematyki stosowanej”. W tym samym roku we Wrocławiu zaczął prowadzić seminarium poświęcone stosowaniu matematyki do zagadnień z nauk przyrodniczych, medycznych i społecznych. Sposoby wykorzystania matematyki w codzienności stały się jego życiową pasją. W 1953 roku założył we Wrocławiu czasopismo naukowe „Zastosowania Matematyki”.

Interesował się różnymi dziedzinami życia i możliwościami wykorzystania w nich matematyki. Między innymi wymyślił siatkę do pomiarów długości linii krzywych, którą wykorzystano do czytania map. Miał duży wkład w rozwój medycyny, m.in. przyczynił się do skutecznego ustalania ojcostwa (wykorzystując rachunek prawdopodobieństwa). Jego sposoby użycia obliczeń i maszyn matematycznych w diagnozach lekarskich wyprzedziły czasy, w których żył prof. Steinhaus. W roku 1938 wynalazł introwizor – przyrząd do przestrzennej lokalizacji rentgenowskiej niedostępnych przedmiotów, opatentowany w USA, pierwowzór tomografu.

– Matematyka, którą reprezentuje prof. Steinhaus, pozwala głębiej spojrzeć na pewne prawdy, zasady, mechanizmy, które przebiegają w organizmie pacjenta, pozwalają oceniać – do tego służą metody statystyczne – skuteczność terapii i pozwalają stosować elektronikę – wspominał prof. Józef Łukaszewicz, rektor Uniwersytetu Wrocławskiego w latach 1981-1982, uczeń i współpracownik prof. Steinhausa.

Dzięki jego pracom udało się zastosować matematykę dodatkowo m.in. w badaniach wydajności pracy, kontroli produkcji artykułów przemysłowych, w badaniach nad właściwym rozmieszczeniem szybów wiertniczych i sposobach automatyzacji pracy oraz przy konstruowaniu mostów wiszących.

Miłość do polszczyzny

Miał wielki poczucie humoru i wielką miłość do polszczyzny. Tępił rusycyzmy, germanizmy i złe akcentowanie wyrazów.

– Bardzo go oburzało, kiedy ktoś mówił „jakby nie było”, bo przecież w polszczyźnie mamy „jakkolwiek” – mówił prof. Roman Duda.

Znany był jego spór z prof. Bronisławem Knasterem w sprawach językowych, w dziedzinie, w której obaj uważali się za ekspertów. Spór, jaki toczyli, dotyczył odmiany nazwiska Knaster.

– Steinhaus domagał się, żeby to nazwisko odmieniać Knaster, Knastra, tak jak się mówi plaster, plastra, natomiast mój mistrz uważał, że powinno się odmieniać Knastera – wspominał prof. Duda.

Bawił się językiem, znaczeniami słów. Te gry słowne były publikowane w „Wiadomościach matematycznych” w rubryce „Słownik racjonalny”. Zebrało się tego tyle, że wydano książkę z aforyzmami profesora. Jego pomysły na zabawę słowami nie kończyły się. W „Słowniku racjonalnym” znajdują się liczne złote myśli i słowne kalambury, np. „Kula u nogi – Ziemia”, „Pensja wykładaczy marksizmu – wieczysta renta od „Kapitału”, a „Wędlina z nielegalnego uboju – boczek”.

Jego „Słownik racjonalny” zafascynował samego… cały artykuł i audycje na źródłowej stronie PolskieRadio24.pl – po kliknięciu na link

 


Wikipedia: – Hugo Dyonizy Steinhaus (ur. 14 stycznia 1887 w Jaśle, zm. 25 lutego 1972 we Wrocławiu) – polski matematyk żydowskiego pochodzenia, profesor Uniwersytetu Jana Kazimierza, współtwórca lwowskiej szkoły matematycznej, współzałożyciel i redaktor czasopisma Studia Mathematicaaforysta. Był autorem wielu prac z zakresu teorii gier, analizy funkcjonalnej, topologii, teorii mnogości, szeregów trygonometrycznych, szeregów ortogonalnych, teorii funkcji rzeczywistych oraz zastosowań i popularyzacji matematyki.
Dalsza część biogramu na stronie Wikipediipo kliknięciu na link.

 

4  Politechnika Wrocławska: – Hugo Steinhaus w Galerii Wielkich Wrocławian

 

◙ Podobne informacje:

Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii. Za wypowiedzi naruszające prawo lub chronione prawem dobra osób trzecich grozi odpowiedzialność karna lub cywilna.

4 odpowiedzi na “Kalendarium: 14 stycznia 1887 r. urodził się matematyczny geniusz, wynalazca pierwowzoru tomografu, Hugo Steinhaus”

  1. Lidka L. pisze:

    Świetnie przygotowany artykuł. WSZYSCY nauczyciele matematyki powinni przeczytać i przekazać tę WIEDZĘ uczniom.

  2. redakcja pisze:

    Jarosław Kruk do Lidka L. : Uprzejmie dziękuję za uznanie 🙂

  3. Czytelnik pisze:

    do Lidki L. i redachtorka kopiuj – wklej. A za cóż ty człowieczku dziękujesz? to były podziękowania dla radia Kielce i wikipedii, bez ktorej bys nie istniał.
    A w ogóle to można tak sie podpisywać bezczelnie pod czyjąś pracą?

  4. L.L. pisze:

    Drogi Czytelniku a to żle, że Redaktor wspomniał o GENIUSZU?
    A można coś napisać o zmarłym człowieku nie opierając się na literaturze. Obecnie, to nawet PRACE DOKTORSKIE nie rzadko nie wnoszą nic nowego czy też WŁASNEGO (zwłaszcza na wydziałach HUMANISTYCZNYCH).Otrzymał PAN gotowe kompendium, to ŻLE, czy DOBRZE?

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Masz pytania? Napisz do nas: redakcja@infobusko.pl